Zo wordt audio een stille verkoper in jouw winkel

Retailers beseffen steeds vaker dat geluid en muziek krachtige instrumenten zijn om de winkelbeleving te verbeteren. Zelfs “gewoon achtergrondmuziek” heeft al effect. In consumentenonderzoek geeft een grote meerderheid aan dat muziek de winkelervaring beter maakt. Maar audio kan veel meer zijn dan een sfeermaker. Als je het slim inzet, beïnvloed je ook merkherkenning, tijdsgevoel, looptempo en koopgedrag.

In dit artikel duiken we in de positieve impact van muziek op de beleving van klanten, ondersteund met onderzoek en praktijkvoorbeelden. Ook laten we zien hoe je van muziek een vast onderdeel maakt van je merk, via sonic branding en brand triggers. En heel praktisch, hoe je dit vertaalt naar een winkelvloer met een goed audioplan.

Waarom geluid zo goed werkt in winkels

Mensen beleven een winkel niet met één zintuig tegelijk. Alles telt mee. Licht, materialen, geur, de indeling en dus ook geluid. Dat multisensorische karakter maakt audio zo interessant. Muziek kan razendsnel emoties oproepen, zonder dat iemand daar bewust over nadenkt. En die emotie kleurt vervolgens hoe iemand je winkel ervaart, hoe lang iemand blijft, en hoe makkelijk iemand tot aankoop overgaat. Dat is precies waarom kleine aanpassingen in muziek, zoals tempo of volume, in sommige situaties verrassend grote verschillen kunnen veroorzaken.

Sonic Branding

Sonic branding betekent dat je muziek en geluid strategisch inzet om je merk te communiceren. Het gaat verder dan een jingle onder een video of een random afspeellijst in de winkel. Audio kan op meerdere momenten in de klantreis een rol spelen, en invloed hebben op onder andere perceptie, aandacht, herinnering en affect. Een goed gekozen sound past bij je merkwaarden en versterkt ze. Dat werkt extra sterk omdat muziek emoties kan opwekken. Positieve emoties stimuleren vertrouwen. En vertrouwen hangt samen met herhaalaankopen en met klanten die je merk actief aanbevelen.

Sonic branding in de praktijk

Denk aan herkenbare audiosignaturen van grote merken. Een paar tonen kunnen genoeg zijn om meteen het merkbeeld op te roepen. Dat is het doel. Zorgen dat je merk niet alleen herkenbaar is op beeld, maar ook op geluid. Voor retail betekent dat niet dat je ineens een “geluidslogo” móét hebben. Het kan ook subtieler. Een eigen stijl, een vaste sfeer, herkenbare momenten in de winkel. Als het maar consequent is.

Brand Triggers

Een brand trigger is een element dat steeds terugkomt in je communicatie en dat herkenning creëert of versterkt. Auditieve voorbeelden zijn heel bekend. Denk aan een korte toon, een geluidje of een terugkerend muziekmotief dat direct iets in het hoofd activeert.

Brand triggers hebben grofweg twee functies. De eerste is merkherkenning. Een auditieve trigger kan consumenten direct aan jouw merk laten denken, zonder dat ze de naam zien. De tweede is het versterken van andere triggers, vooral visuele. Als iets wat je ziet al een gevoel oproept, kan muziek dat gevoel versterken. Een simpel voorbeeld is dat je bij een bekend product soms bijna automatisch “het geluid erbij hoort”. Je ziet het en je brein vult de audio aan. Dat effect kun je als retailer bewust gebruiken, door audio en visuele identiteit op elkaar af te stemmen.

Muziek beïnvloedt klantgedrag

Naast merkbeleving heeft achtergrondmuziek ook directe invloed op gedrag in de winkel. Eén van de best onderzochte factoren is tempo.

In een bekend onderzoek is aangetoond dat een lager tempo, onder de 72 BPM, ervoor zorgt dat klanten langer in de winkel blijven en dat het aankoopbedrag stijgt. Het verschil kan groot zijn. In die studie ging het om een stijging van 39,2% ten opzichte van muziek met een hoger tempo, vanaf 94 BPM. In dezelfde lijn wordt vaak genoemd dat de gemiddelde besteding bij trage muziek duidelijk hoger lag dan bij uptempo muziek.

Waarom dit werkt, is eigenlijk logisch. Rustiger muziek vertraagt het looptempo. Klanten kijken net wat langer, nemen meer prikkels op en ontdekken sneller extra producten.

Sneller tempo kan ook nuttig zijn

Sneller tempo creëert urgentie. In omgevingen waar doorstroom belangrijk is, zoals bij piekmomenten of snelle formules, kan dat juist helpen. Denk aan situaties waar je wil dat mensen sneller kiezen en sneller afrekenen. Het gaat niet om “altijd langzaam”, het gaat om afstemmen op het doel van dat moment.

Muziek beïnvloedt perceptie

Muziek beïnvloedt niet alleen hoe lang mensen daadwerkelijk blijven, maar ook hoe lang ze dénken dat ze er waren. Muziek en omgevingsgeluiden hebben invloed op tijdsbeleving, maar muziek blijkt daarin vaak sterker.

Als de muziek positief wordt beoordeeld, voelt de tijd in de winkel korter dan de werkelijke tijd. Als de muziek als onprettig wordt ervaren, schatten mensen hun winkelduur juist hoger in. Dat is extra relevant bij wachtrijen, paskamers en servicepunten. Goede muziek maakt wachten minder irritant. Slechte muziek kan elke minuut langer laten voelen.

Genre en stijl

Niet alleen tempo en volume, ook het genre bepaalt de sfeer. Hier is één principe heel belangrijk: congruentie. De muziek moet passen bij wat je verkoopt, bij het winkelconcept en bij je doelgroep.

Een klassiek voorbeeld komt uit onderzoek in een wijnwinkel, waar afwisselend Franse en Duitse muziek werd gedraaid. Op dagen met Franse muziek werd meer Franse wijn verkocht, en bij Duitse muziek meer Duitse wijn. De meeste klanten ontkenden achteraf dat muziek hun keuze beïnvloedde. Het effect werkt dus vaak onbewust.

Dat principe zie je breder terug in retail. Muziek fungeert als contextsignaal. Het helpt het brein om sneller te bepalen wat “past” bij het moment. Dat maakt kiezen makkelijker.

Klassiek als luxe-signaal

Er is ook onderzoek dat laat zien dat klassieke muziek kan bijdragen aan een luxere beleving. In experimenten en observaties wordt bijvoorbeeld genoemd dat gasten in restaurants meer uitgeven met klassieke muziek, en dat een juwelier als luxer en kwalitatiever kan worden ervaren als klassieke muziek draait. Klassiek wordt dan onbewust gekoppeld aan premium en exclusiviteit.

Welke genres doen wat?

Je kunt genre inzetten als stuurmiddel voor emotie en arousal. Uit onderzoek en praktijkinzichten worden onder andere deze richtingen genoemd:

• Klassieke muziek kan plezier vergroten en premium-associaties ondersteunen.

• Pop en country worden vaker gekoppeld aan hogere arousal, dus meer energie.

• Slow jazz of klassiek met een kalm tempo helpt als je een huiselijk en rustig gevoel wilt koppelen aan je merk of winkel.

• Soul en funk worden genoemd als muziek die meerdere effecten kan combineren, zoals het versterken van positieve emoties en het verhogen van arousal.

Zie dit niet als harde regels, maar als slimme startpunten. Het effect staat of valt met je doelgroep en je formule.

Volume en klankkleur

Tempo en genre krijgen vaak de aandacht, maar volume en klankkleur maken in de praktijk minstens zoveel uit.

Uit praktijkvoorbeelden van audio-expert Hein Heijen blijkt bijvoorbeeld dat volume een voorspeller kan zijn voor drankomzet in horeca. Luidere muziek zorgt ervoor dat mensen minder met elkaar praten, waardoor ze meer drinken en dus meer bestellen. Tegelijk komt ook duidelijk naar voren dat te harde muziek in een winkel ervoor kan zorgen dat mensen niet eens naar binnen gaan.

Ook toonhoogte en “lichtheid” van geluid kunnen associaties sturen. Als voorbeeld wordt genoemd dat hoge, frisse tonen de verkoop van witte wijn en champagne kunnen verhogen, terwijl lagere en zwaardere tonen juist richting rode wijn kunnen sturen. Of je dat één op één naar retail kunt vertalen hangt af van je branche, maar het illustreert vooral dit: geluid stuurt associaties, en associaties sturen gedrag.

In de praktijk

Veel winkels doen al iets met muziek, maar missen drie dingen: consistentie, sturing en dekking.

• Consistentie betekent dat je sound past bij je merk en terugkomt. Niet alleen vandaag, maar ook volgende maand.
• Sturing betekent dat je tempo, genre en volume bewust inzet per moment of zone. Denk aan rustig in de ochtend, iets meer energie op zaterdagmiddag, weer relaxter richting sluiting.
• Dekking betekent dat het technisch klopt. Geen dode hoeken, geen plekken waar het te hard is, en geen rommelig geluidsbeeld bij drukte.

En precies daar komt het verschil tussen “muziek aanzetten” en “audio inzetten” naar voren.

Spottune in retail

Lixero is distributeur van Spottune audio. Spottune is een draadloos audiosysteem dat je eenvoudig in trackrail plaatst. Dat maakt het perfect voor winkels, omdat trackrails vaak al aanwezig zijn en omdat winkelindelingen veranderen. Je verplaatst je spots, en je audio beweegt meteen mee. Geen extra kabeltrajecten, en je houdt het plafondbeeld strak.

Voor retaildesigners en ketens is dat praktisch. Je ontwerpt een concept dat mee kan groeien met seizoenen, campagnes en nieuwe routing. Audio moet daarin niet de beperkende factor zijn.

Vraag je gratis audioplan aan

Wil je weten wat muziek en geluid in jouw winkel kunnen doen, en vooral hoe je het technisch en inhoudelijk goed neerzet?

Vraag dan bij Lixero een gratis audioplan aan. We maken een plan voor jouw winkel waarin je direct ziet waar en hoeveel speakers er nodig zijn voor het beste resultaat. Zo wordt audio geen bijzaak, maar een doordachte laag in je formule.